Vì sao cần một luật riêng?

Mua sắm trên môi trường điện tử đã thành thói quen hằng ngày, nhưng khung pháp lý cũ chưa theo kịp các mô hình mới:

Hàng giả, không rõ nguồn gốc

Tràn lan, khó xác định ai chịu trách nhiệm.

Mô hình mới chưa có quy định

Bán hàng qua phát trực tiếp, tiếp thị liên kết.

Yếu tố nước ngoài

Nền tảng xuyên biên giới ngoài tầm kiểm soát.

Phạm vi & tinh thần của Luật

• Điều chỉnh hoạt động thương mại tiến hành một phần hoặc toàn bộ trên môi trường điện tử.¹
• Bao trùm: chính sách phát triển; nền tảng và trách nhiệm các chủ thể; thương mại điện tử có yếu tố nước ngoài; dịch vụ hỗ trợ.
• Tinh thần: minh bạch – định danh – chịu trách nhiệm – quản lý bằng dữ liệu số.²

Định danh rõ "ai chịu trách nhiệm"

Luật phân nền tảng thương mại điện tử thành bốn nhóm, gắn trách nhiệm riêng:¹

Nền tảng phải "gác cổng"

• Kiểm duyệt thông tin hàng hóa trước khi hiển thị; chặn hàng cấm, hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc.
• Xác thực điện tử danh tính người bán trước khi cho phép bán hàng.
• Rà soát, gỡ bỏ kịp thời khi phát hiện hoặc nhận phản ánh vi phạm.
• Công khai tiêu chí thuật toán hiển thị; liên đới bồi thường nếu buông lỏng gây thiệt hại.

Quyền của người mua được luật hóa

1

Được trả lại hàng

Khi không đúng mô tả, cam kết.

2

Được cảnh báo hàng lỗi

Công khai khi thu hồi hàng khuyết tật.

3

Đánh giá được tôn trọng

Hiển thị đầy đủ, chính xác.

4

Dữ liệu được lưu

Hàng hóa tối thiểu 1 năm; hợp đồng tối thiểu 3 năm.

Bán hàng qua phát trực tiếp — lần đầu vào luật

Người bán hàng qua phát trực tiếp¹

Phải xác thực danh tính; nói đúng nội dung quảng cáo; không gian dối về công dụng, xuất xứ, giá.

Người bán²

Cung cấp giấy tờ đủ điều kiện kinh doanh và chất lượng trước khi lên sóng.

Tiếp thị liên kết

• Lần đầu định nghĩa "dịch vụ tiếp thị liên kết" và "người tiếp thị liên kết".¹
• Phải xác thực danh tính, công bố rõ tính chất quảng cáo có thù lao.²
• Gỡ bỏ liên kết tới hàng hóa vi phạm; từ chối hàng cấm, kinh doanh đa cấp trái phép.²

Thương mại điện tử có yếu tố nước ngoài

Nền tảng nước ngoài hoạt động tại Việt Nam (hiển thị tiếng Việt, dùng tên miền quốc gia ".vn", hoặc đạt ngưỡng giao dịch) phải:

• Lập pháp nhân hoặc chỉ định đại diện ủy quyền tại Việt Nam và đăng ký với cơ quan có thẩm quyền.
• Ký quỹ tại ngân hàng tại Việt Nam để bồi thường người tiêu dùng và thực hiện nghĩa vụ tài chính.
• Đại diện cho người bán nước ngoài giải quyết khiếu nại của người mua.

Dịch vụ hỗ trợ thương mại điện tử vào khuôn khổ

Hạ tầng kỹ thuật

Cung cấp hạ tầng cho thương mại điện tử.

Hậu cần giao nhận

Dịch vụ giao nhận hỗ trợ.

Thanh toán

Thanh toán, trung gian thanh toán.

Chứng thực hợp đồng điện tử

Xác nhận tính toàn vẹn hợp đồng.

Cấm rõ – xử lý nghiêm

Hành vi bị cấm¹

Lừa đảo, lừa dối; kinh doanh hoặc tạo điều kiện kinh doanh hàng cấm, hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu trí tuệ, hàng lậu, hàng không rõ nguồn gốc.

Xử lý vi phạm²

Phạt vi phạm hành chính; chặn truy cập, gỡ nội dung, khóa tài khoản; buộc bồi thường; truy cứu trách nhiệm hình sự nếu có dấu hiệu tội phạm.

Minh bạch bằng dữ liệu số

• Hệ thống quản lý hoạt động thương mại điện tử (Bộ Công Thương): tiếp nhận phản ánh, giám sát rủi ro, công bố công khai danh sách vi phạm.¹
• Cơ sở dữ liệu về thương mại điện tử liên thông với cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành.²
• Nhà nước có chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh.³

Luật đang được triển khai đến đâu?

• Quyết định số 776 của Thủ tướng Chính phủ (ngày 30/4/2026) ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Luật: tuyên truyền, tập huấn trong năm 2026 và các năm tiếp theo.
• Đang xây dựng hai nghị định (dự kiến Quý IV năm 2026): quy định chi tiết một số điều và sửa đổi quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thương mại điện tử.
• Rà soát, đồng bộ các văn bản pháp luật có liên quan.

Một khung pháp lý thống nhất trên không gian mạng

• Hợp nhất Luật An toàn thông tin mạng năm 2015 và Luật An ninh mạng năm 2018 thành một luật duy nhất.¹
• Điều chỉnh hoạt động bảo vệ an ninh mạng; quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trên không gian mạng.
• Gắn chặt với việc bảo vệ dữ liệu cá nhân.²

Những nội dung tuyệt đối tránh khi sáng tạo

Thông tin sai sự thật

Bịa đặt, vu khống, xúc phạm danh dự, uy tín; thông tin sai sự thật về sản phẩm, hàng hóa, thương mại điện tử.

Vi phạm bản quyền

Vi phạm bản quyền và sở hữu trí tuệ; quảng cáo, mua bán hàng hóa, dịch vụ thuộc danh mục bị cấm.

Cảnh báo với công nghệ mới

Giả mạo bằng trí tuệ nhân tạo

Cấm dùng trí tuệ nhân tạo giả mạo video, hình ảnh, giọng nói của người khác trái pháp luật.

Dữ liệu cá nhân

Cấm thu thập, mua bán, phát tán, chuyển nhượng trái pháp luật thông tin, dữ liệu cá nhân của người khác.

Giả mạo & lừa đảo

Cấm giả mạo trang thông tin, giấy tờ, tài khoản; lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng.

Trách nhiệm của người dùng và nền tảng

Người sử dụng không gian mạng¹

Bảo mật tài khoản số; chịu trách nhiệm về hành vi thực hiện qua tài khoản — có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự và phải bồi thường.

Doanh nghiệp cung cấp dịch vụ²

Bảo đảm an ninh dữ liệu và dữ liệu cá nhân; định danh địa chỉ truy cập; ứng cứu, báo cáo kịp thời khi có sự cố.

• Phân vai theo chức năng thực tế: chỉ gắn đường dẫn, mã giới thiệu → người tiếp thị liên kết; lên sóng giới thiệu, hỗ trợ chốt đơn → người bán hàng qua phát trực tiếp.
• Dù ở vai nào: không cung cấp thông tin gian dối về công dụng, xuất xứ, chất lượng, giá; nói đúng nội dung quảng cáo.¹
• Trách nhiệm chia theo lỗi: người bán chịu về hàng hóa và hồ sơ; nhà sáng tạo chịu về phần tự nói — nói quá có thể bị liên đới.
• Khuyến nghị: chỉ nói trong phạm vi hồ sơ đã được xác nhận; lưu lại kịch bản, hồ sơ.

• Trước khi phát: cung cấp thông tin để chủ nền tảng xác thực điện tử danh tính (định danh điện tử hoặc giấy tờ hợp pháp).¹
• Với hàng hóa bắt buộc xác nhận quảng cáo: có văn bản xác nhận nội dung quảng cáo; yêu cầu người bán cung cấp giấy tờ điều kiện và chất lượng.²
• Người bán không cung cấp đủ → nhà sáng tạo có quyền từ chối hợp tác.¹
• Sự cố trên sóng: dừng phát, gỡ nội dung ngay; chuyển khiếu nại theo quy chế nền tảng.

• Tiếp thị liên kết là quảng cáo qua đường dẫn, mã giới thiệu → phải công bố rõ tính chất quảng cáo có thù lao và xác thực danh tính.¹
• Nghĩa vụ chủ động: từ chối hàng cấm, kinh doanh đa cấp trái phép; gỡ đường dẫn ngay khi phát hiện hoặc được yêu cầu.¹
• Đã sàng lọc và gỡ kịp thời → giảm nhẹ; biết mà vẫn để hoặc không gỡ → chịu trách nhiệm.

• Soi kỹ: chuyển nhượng độc quyền hoặc toàn bộ quyền sở hữu trí tuệ, kênh, nội dung; độc quyền quá rộng – quá dài; tự động gia hạn; đẩy toàn bộ trách nhiệm pháp lý sang nhà sáng tạo.
• Giữ quyền khi chấm dứt: ghi rõ ai sở hữu kênh, tài khoản, nội dung, cơ chế bàn giao và hoàn trả quyền truy cập.
• Thiếu hồ sơ pháp lý sản phẩm: không giới thiệu, không lên sóng; yêu cầu minh bạch — Luật cho nhà sáng tạo quyền từ chối.¹

• Có. Đây là hoạt động xử lý dữ liệu cá nhân, theo Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân.¹
• Nguyên tắc: phải có sự đồng ý, đúng mục đích, thu thập tối thiểu cần thiết, bảo mật.
• Không tự ý chuyển hoặc bán cho bên thứ ba; người thu thập là bên kiểm soát dữ liệu, có nghĩa vụ bảo vệ.